Kaseye kaç ölçek mama koyacağın, köpeğinin kilosuna, yaşına, ırkına ve gün içinde ne kadar hareket ettiğine göre değişir. Torbanın üstündeki tablo iyi bir başlangıçtır ama her köpek için doğru cevap değildir.
Neden herkes için tek bir rakam yok?
Köpeklerin günlük enerji ihtiyacı, vücut ağırlığıyla doğrusal olarak artmaz. 5 kiloluk bir köpek, 10 kiloluk bir köpeğin yarısı kadar değil, ondan görece daha fazla enerji harcar. Bu yüzden beslenme hesaplarında ağırlığın doğrudan kendisi değil, üssü alınmış hâli kullanılır.
İkinci etken aktivitedir. Günde iki kez kısa tuvalet yürüyüşüne çıkan bir köpekle, sahibiyle koşuya giden bir köpek aynı miktarı yiyemez. Kısırlaştırma da metabolizmayı yavaşlattığı için ihtiyacı düşürür.
Hesabın mantığı
Veteriner beslenmesinde iki kavram kullanılır:
- Dinlenme enerji ihtiyacı (RER): Köpeğin hiçbir şey yapmadan, sadece yaşamak için harcadığı enerji.
- Günlük enerji ihtiyacı (MER): RER'in, köpeğin durumuna göre bir katsayıyla çarpılmış hâli.
RER, vücut ağırlığının 0,75'inci kuvvetinin 70 ile çarpılmasıyla bulunur. Ardından bu değer aşağıdaki gibi bir katsayıyla çarpılır:
| Durum | Yaklaşık katsayı |
|---|---|
| Kısırlaştırılmış yetişkin | 1,6 |
| Kısırlaştırılmamış yetişkin | 1,8 |
| Kilo vermesi gereken | 1,0 – 1,4 |
| Aktif / çalışan köpek | 2,0 – 5,0 |
| Yavru (4 aya kadar) | 3,0 |
| Yavru (4 ay – erişkinlik) | 2,0 |
Çıkan sonuç kalori cinsindendir. Gram karşılığını bulmak için mamanın torbasındaki kcal/kg ya da kcal/100 g değerine bakman gerekir — bu değer markadan markaya ciddi biçimde değişir. Aynı 200 gram, bir mamada 700 kalori, diğerinde 800 kaloriden fazla olabilir.
Kısayol: PATİ uygulamasındaki Beslenme Planı bu hesabı senin için yapar. Kilo, yaş, tür, mama türü ve aktivite düzeyini girersin; günlük kalori, gram karşılığı, su ihtiyacı ve öğün sayısını çıkarır.
Günde kaç öğün?
- 2–4 ay: günde 3–4 öğün
- 4–12 ay: günde 3 öğün
- Yetişkin: günde 2 öğün
Yetişkin bir köpeği günde tek öğünle beslemek yaygın bir alışkanlıktır ama tercih edilmez; özellikle derin göğüs yapılı ırklarda öğünü ikiye bölmek daha güvenlidir. Öğünleri sabit saatlere oturtmak, sindirimi düzenlemenin yanında tuvalet düzenini de öngörülebilir kılar.
Doğru miktarda mı veriyorum?
En güvenilir gösterge tablo değil, köpeğin kendisidir. İki basit kontrol:
- Kaburga testi: Elini yandan gövdesine bastırmadan gezdirdiğinde kaburgaları hissetmelisin ama gözle görmemelisin.
- Yukarıdan bakış: Tepeden bakıldığında bel bölgesinde hafif bir içe girinti (kum saati) olmalı.
Kaburgalar elini bastırmadan hissedilmiyorsa fazla kilo, gözle net görünüyorsa zayıflık söz konusudur.
Mama değiştirirken
Mamayı bir günde tamamen değiştirmek ishal ve kusmaya yol açabilir. Geçişi 7 güne yay:
- 1–2. gün: %75 eski, %25 yeni
- 3–4. gün: %50 eski, %50 yeni
- 5–6. gün: %25 eski, %75 yeni
- 7. gün: %100 yeni
Geçiş sırasında dışkı kıvamını izle. Yumuşama olursa bir önceki orana geri dön ve o oranda birkaç gün daha kal.
Sık yapılan hatalar
- Ödülleri saymamak: Gün içinde verilen ödüller günlük kalorinin %10'unu geçmemeli. Eğitim yoğunsa ödül kadar mamayı öğünden düş.
- Ölçeksiz vermek: "Göz kararı" bir kase, haftalar içinde ciddi kilo farkı yaratır. Mutfak terazisi en doğrusudur.
- Suyu unutmak: Özellikle kuru mama ile beslenen köpeklerde su tüketimi kritiktir. Kabı her gün tazele.
- İnsan yemeği eklemek: Soğan, sarımsak, üzüm, kuru üzüm, çikolata, ksilitol içeren ürünler ve avokado köpekler için zehirlidir.
Ne zaman veterinere?
Şu durumlarda beslenme değişikliği yapmadan önce veteriner hekiminle konuş:
- Sebepsiz kilo kaybı veya artışı
- İki günden uzun süren iştahsızlık
- Sürekli tekrarlayan ishal, kusma veya gaz
- Kronik hastalık (böbrek, karaciğer, pankreas, diyabet) varlığı
🐾 PATİ ile takip et: Bu yazıdaki takvimi, ölçümü ve hatırlatmaları elle tutmana gerek yok — PATİ uygulaması dostunun kaydını tutar ve zamanı gelince sana haber verir. App Store'dan indir →
⚠️ Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Dostuna özel doz, ürün ve tedavi kararları için veteriner hekiminize danışın.