Köpek ve kedi aşı takvimi

Aşılar, yavrunun bağışıklığının anneden gelen korumanın bittiği noktada devreye girmesini sağlar. Zamanlaması bu yüzden önemlidir — erken yapılan aşı işe yaramayabilir, geç kalan aşı ise korumasız bir pencere bırakır.

Anneden gelen bağışıklık neden zamanlamayı belirler?

Yavrular ilk haftalarda anne sütüyle geçen antikorlarla korunur. Bu antikorlar zamanla azalır, ancak ne zaman biteceği her yavruda farklıdır. Antikorlar hâlâ yüksekken yapılan aşı etkisiz kalabilir. Bu belirsizliği aşmak için aşılar tek seferde değil, aralıklı bir seri hâlinde uygulanır.

Köpeklerde genel takvim

Karma aşı; distemper (gençlik hastalığı), parvovirüs, hepatit ve parainfluenza gibi hastalıklara karşı koruma içerir. Parvovirüs özellikle yavrularda hızlı seyreden ve ölümcül olabilen bir hastalıktır — aşı serisi tamamlanmadan yavruyu park gibi ortak alanlara çıkarmamak gerekir.

Yaşam tarzına bağlı olarak veteriner hekim ek aşılar önerebilir: köpek pansiyonuna gidiyorsa kennel cough (bordetella), kene yoğun bölgelerde yaşıyorsa ilgili koruyucular gibi.

Kedilerde genel takvim

Kedi karma aşısı genellikle panlökopeni, kalisivirüs ve herpesvirüs koruması içerir. Lösemi aşısı öncesinde kedinin test edilmesi gerekir; taşıyıcı bir kediye aşı yapmanın faydası olmaz.

Kuduz aşısı ve yasal durum

Kuduz hem hayvan hem insan için ölümcül bir hastalıktır ve Türkiye'de köpek, kedi ve gelinciklerde kuduz aşısı zorunludur. Aşı, kayıt altına alınır ve dijital kimliklendirme (mikroçip) ile birlikte takip edilir. Seyahat, pansiyon ve yurt dışı çıkışlarında aşı kaydı istenir.

Aşı kartını neden saklamalısın?

Aşı kartı yalnızca bir kâğıt değil, dostunun sağlık geçmişidir. Şu durumlarda gerekir:

• Veteriner değiştirdiğinde — yeni hekim geçmişi bilmeden doğru planı kuramaz
• Pansiyon, otel ve kreş kabullerinde
• Seyahat ve yurt dışı işlemlerinde
• Acil bir durumda hangi korumaların mevcut olduğunu göstermek için

Kartın fotoğrafını çekip dijital olarak da sakla. PATİ uygulamasında aşı kayıtlarını tarih ve sonraki vade bilgisiyle tutabilir, zamanı gelince hatırlatma alabilirsin.

Aşı sonrası ne beklenir?

Aşıdan sonraki 24–48 saat içinde hafif halsizlik, iştah azalması ve aşı bölgesinde küçük bir hassasiyet normaldir. Ancak şu belirtiler için hemen veterinere ulaş:

• Yüzde, göz çevresinde veya ağızda şişlik
• Kurdeşen benzeri döküntü
• Tekrarlayan kusma veya ishal
• Nefes almakta zorlanma
• Bayılma veya aşırı halsizlik

Aşı gecikirse ne olur?

Yavru serisinde bir doz gecikirse, seriye baştan başlamak genellikle gerekmez ama koruma penceresi açılır. Yetişkin bir hayvanda yıllık tekrar birkaç ay gecikmişse veteriner hekim genellikle tek doz ile devam eder. Ne kadar geciktiğini bilmek doğru kararı vermeyi kolaylaştırır — bu yüzden tarihleri kayıt altında tutmak önemlidir.

Parazit koruması aşı değildir

İç ve dış parazit korumaları aşı takviminden ayrı yürür ve genellikle daha sık tekrarlanır. İkisini karıştırmamak, ikisini de aksatmamak gerekir. Kene ve pire koruması hakkında ayrıntı için kene ve pireden korunma yazısına bakabilirsin.