Acil durum işaretleri

Bazı durumlarda "sabah bakarız" demek geç kalmak demektir. Bu yazı, beklemeden yola çıkman gereken tabloları ve o ana kadar yapman gerekenleri anlatır.

Beklemeden veterinere gitmen gereken durumlar

Solunum

• Nefes almakta zorlanma, boyun uzatarak soluma
• Diş eti veya dilin morarması / soluklaşması
• Kedilerde ağzı açık nefes alma — kediler normalde ağızdan solumaz, bu her zaman acildir
• Kesintisiz öksürük, boğulur gibi ses çıkarma

Sindirim ve karın

• Karnın gergin ve şiş olması, kusmaya çalışıp bir şey çıkaramama — özellikle derin göğüslü büyük ırk köpeklerde mide burulması işaretidir, dakikalar önemlidir
• Kanlı kusma veya kanlı / katran renginde dışkı
• 24 saatten uzun süren, durdurulamayan kusma veya ishal
• Karnına dokunulmasına şiddetli tepki

İdrar

• İdrar yapamama ya da ıkınıp çok az idrar çıkarma — özellikle erkek kedilerde saatler içinde ölümcül olabilir
• Kanlı idrar

Nörolojik

• Havale (nöbet) geçirmesi; 2 dakikadan uzun sürmesi ya da arka arkaya tekrarlaması
• Bilinç kaybı, tepkisizlik
• Dengesiz yürüme, sürekli bir yöne dönme, ani körlük
• Aniden ayağa kalkamama, arka bacaklarda felç

Travma ve kanama

• Araç çarpması veya yüksekten düşme — dışarıdan iyi görünse bile iç kanama olabilir
• Baskıyla durmayan kanama
• Açık kırık, derin yara, göze alınan darbe
• Yılan, akrep veya bilinmeyen bir hayvan ısırığı

Genel durum

• Vücut ısısının belirgin düşmesi veya yükselmesi
• Aşırı halsizlik, ayağa kalkamama
• Doğum sırasında 30 dakikadan uzun süren ıkınmaya rağmen yavru gelmemesi
• Sıcak havada aşırı soluma, salya, dengesizlik — sıcak çarpması

Zehirlenme şüphesi

Sık karşılaşılan zehirli maddeler: çikolata, ksilitol (şekersiz sakız ve tatlandırıcı), üzüm ve kuru üzüm, soğan ve sarımsak, parasetamol ve diğer insan ilaçları, antifriz, fare zehri, zambak (kediler için), permetrin içeren köpek parazit ürünleri (kediler için).

Yapılacaklar:

1. Hayvanı maddeden uzaklaştır.
2. Ambalajı ya da maddenin bir kısmını yanına al — hangi madde olduğunu bilmek tedaviyi belirler.
3. Ne kadar ve ne zaman alındığını tahmin etmeye çalış.
4. Hemen veterineri ara ve yönlendirmeyi bekle.

Sıcak çarpması

Yaz aylarında, özellikle basık burunlu ırklarda (bulldog, pug, İran kedisi) risk yüksektir. Belirtiler: aşırı soluma, yoğun salya, kırmızı diş etleri, dengesizlik, kusma.

• Hemen serin ve gölge bir yere al
• Ilık suyla ıslat — buzlu su kullanma, damarları büzerek soğumayı yavaşlatır
• İçmek isterse ılık su ver, zorla içirme
• Durum düzelse bile veterinere git; iç organ hasarı gecikmeli ortaya çıkabilir

Hiçbir koşulda hayvanı park hâlindeki araçta bırakma; gölgede ve cam aralık olsa bile araç içi sıcaklık dakikalar içinde ölümcül seviyeye çıkar.

Evde acil çanta

• Steril gazlı bez, sargı bezi, kendinden yapışkanlı bandaj
• Antiseptik solüsyon (veterinerinin önerdiği)
• Künt uçlu makas, ince uçlu cımbız, kene aparatı
• Dijital derece, tek kullanımlık eldiven
• Taşıma çantası — panikleyen hayvanı kucakta taşımak risklidir
• Veterinerinin ve en yakın 24 saat açık kliniğin telefonu, buzdolabına asılı

Yola çıkmadan önce

• Kliniği ara, geldiğini haber ver — hazırlık yapabilirler
• Aşı kartını ve kullandığı ilaçların listesini yanına al
• Kusmuk, dışkı ya da yediği maddenin fotoğrafını çek
• Yaralı ya da ağrılı hayvan ısırabilir; sakin ol ve gerekiyorsa havluyla sar

PATİ uygulamasında aşı ve ilaç kayıtlarını tuttuysan, acil durumda bu bilgiler telefonunda hazır olur — panik anında aramak zorunda kalmazsın.